OECD Verileri Türkiye’de Kadınların Emeklilikte Büyük Kayıp Yaşadığını Gösteriyor
Kadınlar daha uzun yaşıyor; ancak emeklilik döneminde daha düşük gelirle yaşamlarını sürdürmek zorunda kalıyor. Bunun en önemli nedenlerinden biri, annelik nedeniyle verilen çocuk bakım aralarının emeklilik haklarında ciddi kayıplara yol açmasıdır.
OECD’nin son emeklilik modellerine dayanan verileri, Türkiye açısından son derece çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor.
5 Yıllık Çocuk Bakım Arası = %10’a Varan Emeklilik Kaybı
OECD verilerine göre:
• Türkiye’de bir kadının çocuk bakımı için 5 yıl işgücünden uzak kalması,
• Emeklilikte alacağı toplam aylığı %10’a varan oranlarda azaltıyor.
Bu oran:
• OECD ortalamasının yaklaşık üç katı,
• Birçok Avrupa ülkesinden ise çok daha yüksek.
Başka bir ifadeyle, Türkiye’de annelik emeklilikte ağır bir bedel anlamına geliyor.
OECD Ülkeleriyle Karşılaştırma: Türkiye Neden Bu Kadar Geride?
OECD ülkelerinin büyük bölümünde:
• Çocuk bakım süreleri emeklilikte sigortalı süre sayılıyor,
• Devlet, annelik nedeniyle oluşan prim boşluklarını telafi edici mekanizmalarla kapatıyor.
Türkiye’de ise:
• Uzun süreli çocuk bakım araları,
• Emeklilik yaşını geciktiriyor,
• Bağlanacak aylığı ciddi biçimde düşürüyor.
Bu durum, kadınların hem çalışma hayatında hem de emeklilikte sistematik olarak dezavantajlı hale gelmesine yol açıyor.
Kadınlar Daha Uzun Yaşıyor, Daha Düşük Emekli Geliriyle Yaşıyor
Kadınların ortalama yaşam süresi erkeklerden daha uzun. Ancak:
• Daha düşük prim günü,
• Daha düşük maaş,
• Daha uzun emeklilik süresi
bir araya geldiğinde, yaşlılıkta yoksulluk riski kadınlar için çok daha yüksek hale geliyor.
Bu tablo, sadece bireysel bir sorun değil; sosyal adalet ve sosyal devlet meselesidir.
Aile Yılında Net Bir Talep: Annelik Emeklilikte Kayıp Yaratmamalı
“Aile Yılı” ilan edilen bir dönemde, anneliğin emeklilikte cezalandırılması kabul edilemez.
OECD verileri nettir:
Türkiye’de annelik, emeklilikte ciddi bir hak kaybına yol açmaktadır.
Bu kaybın ortadan kaldırılması:
• Kadınların ekonomik güvenliği,
• Aile yapısının güçlendirilmesi,
• Sosyal devlet ilkesinin gereği
olarak acil bir politika değişikliği gerektirmektedir.
