Her yıl yayımlanan World Justice Project (WJP) Hukukun Üstünlüğü Endeksi, ülkelerin hukuka ne kadar bağlı olduğunu rakamlarla anlatmaya çalışıyor. 2025 sonuçları ise Türkiye açısından pek iç açıcı bir tablo çizmiyor.

Türkiye’nin 2025 Tablosu

  • Türkiye’nin genel hukukun üstünlüğü skoru: 0,41
  • 143 ülke arasında 118. sıradayız
  • Doğu Avrupa & Orta Asya bölgesinde 15 ülke içinde 14.
  • Üst-orta gelir grubunda 41 ülke arasında 37.
  • 2024’ten 2025’e %1,9’luk bir gerileme var

Kısacası: Türkiye zaten zayıf bir konumdayken, 2025’te biraz daha geriye gitmiş durumda.

Hangi Alanlarda Neredeyiz?

Rapor, hukukun üstünlüğünü 8 ana başlıkta ölçüyor. Türkiye’nin bu başlıklardaki yeri, aslında sorunun nerede yoğunlaştığını açıkça gösteriyor:

  • Yürütme gücünü sınırlama: 143 ülke içinde 136.
  • Temel haklar: 143 ülke içinde 134.
  • Medeni adalet: 143 ülke içinde 127.
  • Düzenleyici uygulama: 143 ülke içinde 118.
  • Buna karşılık:  Yolsuzluğun yokluğu ve Düzen & güvenlik başlıklarında Türkiye, diğer alanlara kıyasla daha “az kötü” bir yerde duruyor (ikisi de 79. sıra).

Bu tablo bize şunu söylüyor: Sorun tek bir alanda değil; denge-denetim mekanizmaları, haklar ve adalet zinciri birlikte zayıflamış durumda.

Bu Raporda Kritik Noktalar Neler?

1. Gerileme artık hızlandı

Türkiye, sadece gerilemekle kalmıyor; bu gerileme küresel eğilimle birlikte hız kazanıyor. 2025, dünyada hukukun üstünlüğünün genel olarak zayıfladığı bir yıl. Türkiye de bu dalganın içinde, hatta riskli tarafta.

2. En büyük sorun: denge ve denetim

Yasama ve yargının, yürütme karşısında gerçek bir denge unsuru olamaması, endekste en dipte olduğumuz alan. Bu zayıflık, diğer tüm başlıkları da aşağı çekiyor.

3. Temel haklar ciddi alarm veriyor

Toplanma ve örgütlenme özgürlüğü ile sivil katılım alanları özellikle zayıf. Rapora göre 2025’te ifade özgürlüğünde ek bir düşüş kaydedilmemiş olsa da, mevcut seviye zaten düşük.

4. Adalet sistemi güven vermiyor

Medeni ve ceza adaletinde sorunlar benzer:Davaların uzun sürmesi, adalete erişimin zor olması ve yargının bağımsızlığına dair algının zayıflığı.

5. İki alan düşüşü kısmen frenliyor

Yolsuzlukla mücadele ve kamu düzeni başlıkları, genel tabloyu biraz olsun dengeliyor. Ancak bu alanlar, Türkiye’yi yukarı taşıyacak güçte değil; sadece düşüşü yavaşlatıyor.WJP 2025 raporu Türkiye için sürpriz bir hikâye anlatmıyor; zaten bildiğimiz sorunları rakamlarla teyit ediyor. Asıl mesele, bu verilerin bir “rapor bilgisi” olarak mı kalacağı, yoksa gerçek bir yüzleşmeye mi dönüşeceği.

Bu hukuk alanında yaşanan gerileme, sadece hukuk sistemini değil, demokrasi ve ekonomik güveni de doğrudan etkiliyor. Hukukun üstünlüğü güçlenmeden, sürdürülebilir kalkınma mümkün değildir.